Press "Enter" to skip to content

Ποιο το μέλλον της εργασίας: Προς το 996 ή στο 355;

Του Γιάννη Τόλιου*

Εισαγωγή
Κάθε χρόνο στην «Εργατική Πρωτομαγιά», έρχονται στο προσκήνιο οι διαχρονικοί αγώνες της Εργατικής Τάξης για «κοινωνική δικαιοσύνη» και «κοινωνική χειραφέτηση» (απελευθέρωση), από τα δεσμά της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης. Εκτός από μέρα «μνήμης και τιμής» στους λαϊκούς αγωνιστές, είναι και μέρα αγωνιστικής διεκδίκησης για επίλυση βασικών προβλημάτων. Παρ’ ότι με την ηρωϊκή εξέγερση των εργατών του Σικάγου την Πρωτομαγιά του 1886, έγινε ένα μεγάλο βήμα για τη θεσμοθέτηση ανθρωπινότερων συνθηκών δουλειάς των εργατών, με καθιέρωση 8ωρης ημερήσιας εργασίας και αντίστοιχα 8ωρης ξεκούρασης και 8ωρου ελεύθερου χρόνου (8-8-8), στην πορεία αυτή η μεγάλη κατάκτηση με κάθε ευκαιρία, αμφισβητείται από την εργοδοσία & ποικιλώνυμους πολιτικούς εκπροσώπους του κεφαλαίου.
Η καπιταλιστική συσσώρευση γεννά φτώχεια και εξαθλίωση
Δεν πρόκειται για διανοητική «διαστροφή» ή ψυχολογική ανισορροπία των «αφεντικών», αλλά για εσωτερική «ανάγκη» του κεφαλαίου, να παράγει κέρδος και να αυξάνει αέναα την «προκαταβεβλημένη αξία» (αρχικό κεφάλαιο), με ιδιοποίηση της υπεραξίας που παράγεται από την εκμετάλλευση των εργαζόμενων.! Ο ανταγωνισμός και η ανισότητα διανομής και αναδιανομής εισοδήματος, αποτελούν τη βαθύτατη αιτία των αντιθέσεων, των κοινωνικών συγκρούσεων και «εν πολλοίς» των γεωπολιτικών και θερμών συγκρούσεων στη νεώτερη εποχή. Αρκεί να σκεφτούμε ότι η τάση συγκέντρωσης του πλούτου σε όλο και πιο λίγους «ολιγάρχες» και «πολυεκκατομυριούχους» (billionaires) στο κόσμο, με αύξηση ταυτόχρονα της φτώχειας και αθλιότητας δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον πλανήτη, είναι αρκετό να κατανοήσουμε την βαθύτερη αιτία (ασφαλώς όχι αποκλειστική) των σημερινών προβλημάτων στον κόσμο.Σύμφωνα με στοιχεία της διεθνούς οργάνωσης «Oxfam», το 2018 υπήρχαν 26 δισεκατομμυριούχοι στον κόσμο (έναντι 43 το 2017 και 61 το 2016) που είχαν περιουσία όση το φτωχότερο 50% του πληθυσμού της ανθρωπότητας (δηλ. 3,4 τρις δολάρια).  Επίσης 2.200 δισεκατομμυριούχοι τον ίδιο χρόνο, αύξησαν τον πλούτο τους κατά 12% (ή κατά 900 δις δολάρια). Την ίδια στιγμή στον κόσμο πεθαίνουν κάθε μέρα από την πείνα, πάνω από 10.000 άτομα, ενώ 262 εκατομμύρια παιδιά δεν θα μπορέσουν να πάνε σχολείο. Θα επαρκούσε μόλις 1% της φορολογίας αυτής της ολιγομελούς ομάδας, να αποφέρει 418 δις δολάρια για την εκπαίδευση των παιδιών και για άλλες ανάγκες. Αντί αυτού οι πολύ πλούσιοι (billionaires), κρύβουν τα πλούτοι τους στους «φορολογικούς παραδείσους» του πλανήτη, τα οποία ανέρχονται σε 7,6 τρις δολάρια. Στη λίστα των δισεκατομμυριούχων είναι και 16 έλληνες εφοπλιστές με στόλο 1.058 πλοίων, συνολικής αξίας 38,2 δις δολάρια.! Πηγή του τεράστιου πλούτου των «ολίγων», είναι η άνιση κατανομή εισοδήματος σε βάρος των εργαζόμενων και των λαών. Σύμφωνα με στοιχεία του «Παγκόσμιου Οργανισμού Εργασίας» (ILO: Global Wage Report), παρά την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας τα τελευταία χρόνια και σχετική μείωση της ανεργίας, οι μισθοί απολαμβάνουν όλο και μικρότερο μερίδιο στο συνολικό παραγόμενο προϊόν. Το 2017 το μερίδιο τους ήταν λιγότερο από το 2016, αλλά και λιγότερο από το 2008.(!) Είναι χαρακτηριστικό ότι σε 52 χώρες υψηλού εισοδήματος, η παραγωγικότητα της εργασίας μεταξύ 1999-2017, αυξήθηκε κατά 17%, ενώ οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν μόνο 13% και σε άλλες, όπως στην Ελλάδα μειώθηκαν στο επίπεδο των αρχών δεκαετίας ‘90. Ειδικότερα στις αναπτυγμένες χώρες του G-20, το μερίδιο των πραγματικών μισθών στο ΑΕΠ, στο διάστημα 2015-17, συρρικνώθηκε κατά 3%. Η αποσύνδεση της αύξησης των μισθών από την παραγωγικότητα, εξηγεί, σύμφωνα με την ILO, γιατί το μερίδιο των μισθών είναι μικρότερο από εκείνο που ήταν στις αρχές της δεκαετίας ’90.
Έχει μέλλον το μοντέλο 996;
Εκτός από την άνιση κατανομή και ανακατανομή του εισοδήματος και πλούτου, όπου όλο και «περισσότεροι» δουλεύουν για να ωφελούνται «λιγότεροι», η άλλη όψη της καπιταλιστικής συσσώρευσης, είναι η αύξηση του επιπέδου ανεργίας σε όλες τις χώρες και σε ορισμένες όπως στην Ελλάδα, σε υψηλά επίπεδα. Ταυτόχρονα οι ώρες εργασίας όλο και αυξάνονται, είτε με την ανεπίσημη παραβίαση του 8ωρου, είτε με τη μη καταβολή υπερωριακής αμοιβής, είτε με ελαστικές μορφές απασχόλησης και εντατικοποίησης εργασίας, κά. Τελευταία αρχίζει να καλλιεργείται η ιδέα της επιστροφής στον 19ο αιώνα (!), δηλ. στη 12ωρη απασχόληση. Αρχή έγινε με μια πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση στη σύγχρονη Αυστρία (2018) όπου πέρασε νόμος για «δυνατότητα» (!) 12ωρης ημερήσιας εργασίας και 60ωρης εβδομαδιαίας απασχόλησης.! Βέβαια στη μακρινή Κίνα, εν έτη 2019, ένας Κινέζος δισεκατομμυριούχος,  ο Τζακ Μα, ιδρυτής του ομίλου «Alibaba», μιλώντας στους εργαζομένους της εταιρείας, πρόβαλε ως ιδανικό το ωράριο εργασίας «996». Δηλαδή δουλειά από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, για 6 ημέρες την εβδομάδα.! Σύνολο 72 ώρες.! Πρόκειται για ωράριο το οποίο ο ίδιος θεωρεί ευλογία»(!!!). Η φράση μας φέρνει στην εποχή του Μαρξ, που έλεγε από το 1863, ότι …«μόνιμη τάση του κεφαλαίου είναι να υποβιβάσει τους εργάτες μέχρι σε αυτό το μηδενιστικό επίπεδο». (Το Κεφάλαιο, Α’ τόμος, σελίδα 621).
Ελπιδοφόρο μέλλον δίνει το μοντέλο 35-5
Το ερώτημα που προκύπτει είναι, αν υπάρχει εναλλακτική λύση που να δίνει ελπιδοφόρα προοπτική στους εργαζόμενους και συνολικά την κοινωνία, πολύ περισσότερο που στις συνθήκες των ψηφιακών τεχνολογιών (ρομπότ, τεχνητή νοημοσύνη κά), συνεπάγεται μείωση της «ζωντανής» εργασίας και απελευθέρωση εργατικών χεριών. Μπορεί άραγε να υπάρξει ουσιαστική λύση, εξασφάλισης απασχόλησης, υψηλού εισοδήματος και βελτίωση του βιοτικού επιπέδου για όλους τους ανθρώπους στον πλανήτη; Ασφαλώς και υπάρχει.!! Ένα πρώτο βήμα θα ήταν, η μείωση του χρόνου εργασίας, χωρίς μείωση αποδοχών και ταυτόχρονα δικαιότερη κατανομή και ανακατανομή εισοδήματος και πλούτου για κάλυψη θεμελιωδών κοινωνικών αναγκών. Δηλαδή να περάσουμε άμεσα στις 35 ώρες εβδομαδιαίας απασχόλησης και σε 5ήμερη εργασία. Με λίγα λόγια το μοντέλο 35-5.! Ένα τέτοιο μέτρο είναι απόλυτα ρεαλιστικό αν σκεφτούμε ότι πριν μερικές δεκαετίες, στις αναπτυγμένες χώρες, εκτός από 5ημερο και 40ωρο, υπήρχαν πληρωμένες διακοπές 4 εβδομάδων, «κοινωνικό κράτος» με δημόσιες παροχές σε υγεία, παιδεία, κοινωνικές υπηρεσίες κά. Όλα αυτά σε μεγάλο βαθμό, με την εφαρμογή του νεοφιλελεύθερου μοντέλου, «εξαερώθηκαν» για τις ανάγκες της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Ωστόσο η «επίλυση της αντίθεσης», προϋποθέτει και έναν «φορέα ανατροπής». Ένα ισχυρό εργατικό κίνημα, που θα κάνει την «απαλλοτρίωση των απαλλοτριωτών» και εφαρμογή της αρχής «στον καθένα σύμφωνα με την προσφορά του και ανάλογα με τις δυνατότητες του». Αυτό το ελπιδοφόρο μήνυμα παραμένει πάντα επίκαιρο, σε κάθε Εργατική Πρωτομαγιά, όπως και στη φετινή, του 2019.! 

* Ο Γιάννης Τόλιος είναι διδάκτωρ Οικονομικών

mail

Be First to Comment

Αλληλογραφία προς την Σύνταξη της «Γραφίδας»

Περιεχόμενο μη διαθέσιμο.
Παρακαλούμε επιτρέψτε τα cookies πατώντας Αποδοχή στο πλαίσιο
Skip to content
Αρέσει σε %d bloggers:

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό. Τι είναι τα cookies; Τα cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου τα οποία αποθηκεύει ένας ιστότοπος στον υπολογιστή σας ή στην κινητή σας συσκευή όταν τον επισκέπτεστε. Τα cookies προβαλλόμενου ιστότοπου είναι cookies που τοποθετούνται από τον ιστότοπο που επισκέπτεστε. Μπορούν να αναγνωστούν μόνο από τον συγκεκριμένο ιστότοπο. Επιπλέον, ο ιστότοπος μπορεί ενδεχομένως να χρησιμοποιεί εξωτερικές υπηρεσίες, οι οποίες επίσης τοποθετούν τα δικά τους cookies, τα λεγόμενα cookies τρίτων. Τα μόνιμα cookies είναι cookies που αποθηκεύονται στον υπολογιστή σας και δεν διαγράφονται αυτόματα μόλις κλείσετε το πρόγραμμα περιήγησής σας, σε αντίθεση με τα cookies περιόδου λειτουργίας, τα οποία διαγράφονται μόλις κλείσετε το πρόγραμμα περιήγησής σας. Κάθε φορά που επισκέπτεστε τους ιστότοπους της Επιτροπής, θα σας ζητηθεί να αποδεχθείτε ή να απορρίψετε τα cookies. Αυτό γίνεται για να μπορεί ο ιστότοπος να απομνημονεύσει τις προτιμήσεις σας (όπως όνομα χρήστη, γλώσσα κ.λπ.) για ορισμένο χρονικό διάστημα. Έτσι, δεν χρειάζεται να τις εισαγάγετε εκ νέου όταν περιηγείστε στον ιστότοπο κατά τη διάρκεια της ίδιας επίσκεψης. Τα cookies μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται για τη συλλογή ανωνυμοποιημένων στατιστικών στοιχείων σχετικά με την εμπειρία περιήγησης στους ιστότοπους της Επιτροπής. Πώς χρησιμοποιούμε τα cookies; Οι ιστότοποι της Επιτροπής χρησιμοποιούν κυρίως cookies προβαλλόμενου ιστότοπου. Πρόκειται για cookies που τοποθετούνται και ελέγχονται από την Επιτροπή και όχι από εξωτερικό οργανισμό. Ωστόσο, για την προβολή ορισμένων ιστοσελίδων μας, θα πρέπει να αποδεχθείτε cookies από εξωτερικούς οργανισμούς. Οι 3 τύποι cookies προβαλλόμενου ιστότοπου που χρησιμοποιούμε έχουν ως σκοπό: την αποθήκευση των προτιμήσεων των επισκεπτών τη βελτίωση της λειτουργικότητας των ιστοτόπων μας τη συλλογή δεδομένων ανάλυσης (σχετικά με τη συμπεριφορά των χρηστών) Cookies προτιμήσεων επισκεπτών Αυτά τοποθετούνται από εμάς και μπορούν να αναγνωστούν μόνο από εμάς. Απομνημονεύουν τα εξής: εάν αποδεχθήκατε (ή απορρίψατε) την πολιτική για τα cookies του εκάστοτε ιστότοπου εάν έχετε ήδη απαντήσει στο αναδυόμενο παράθυρο που σας ζητά να συμπληρώσετε την έρευνά μας (σχετικά με το πόσο χρήσιμο ήταν το περιεχόμενο του ιστότοπου), ώστε να μην σας ζητηθεί εκ νέου Cookies τρίτων Ορισμένες από τις ιστοσελίδες μας προβάλλουν περιεχόμενο από εξωτερικούς παρόχους, π.χ. YouTube, Facebook και Twitter. Για την προβολή περιεχομένου τρίτων, πρέπει πρώτα να αποδεχθείτε τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι ίδιοι. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η πολιτική τους για τα cookies, η οποία εκφεύγει του ελέγχου μας. Αν όμως δεν προβάλλετε το συγκεκριμένο περιεχόμενο, δεν τοποθετούνται cookies τρίτων στη συσκευή σας. Μπορείτε να διαχειρίζεστε/διαγράφετε cookies όποτε θέλετε. Δείτε περισσότερα εδώ: aboutcookies.org. Διαγραφή cookies από τη συσκευή σας Μπορείτε να διαγράψετε όλα τα cookies που βρίσκονται ήδη στη συσκευή σας διαγράφοντας το ιστορικό περιήγησης του προγράμματος περιήγησής σας. Με αυτόν τον τρόπο θα διαγραφούν όλα τα cookies από όλους τους ιστότοπους που επισκεφθήκατε. Να έχετε όμως υπόψη ότι ενδέχεται να χαθούν και ορισμένα αποθηκευμένα στοιχεία (π.χ. αποθηκευμένα στοιχεία σύνδεσης, προτιμήσεις ιστότοπου). Διαχείριση ειδικών ανά ιστότοπο cookies Για πιο αναλυτικό έλεγχο των ειδικών ανά ιστότοπο cookies, ελέγξτε τις ρυθμίσεις cookies και προστασίας προσωπικών δεδομένων στο προεπιλεγμένο πρόγραμμα περιήγησής σας Αποκλεισμός cookies Τα περισσότερα σύγχρονα προγράμματα περιήγησης σάς δίνουν τη δυνατότητα να τα ρυθμίζετε ώστε να μην επιτρέπεται η τοποθέτηση cookies στη συσκευή σας. Στην περίπτωση αυτή όμως, ίσως χρειάζεται να προσαρμόζετε χειροκίνητα ορισμένες προτιμήσεις κάθε φορά που επισκέπτεστε έναν ιστότοπο ή μια ιστοσελίδα. Επιπλέον, ορισμένες υπηρεσίες και λειτουργίες ενδέχεται να μην λειτουργούν καθόλου (π.χ. σύνδεση με προφίλ). Διαχείριση των cookies ανάλυσης που χρησιμοποιούμε Μπορείτε να διαχειρίζεστε τις προτιμήσεις σας όσον αφορά τα cookies μέσω της υπηρεσίας Europa Analytics στην ειδική ιστοσελίδα Europa Analytics.

Κλείσιμο