Press "Enter" to skip to content

Παγκόσμια κρίση κόστους διαβίωσης το 2023

Last updated on 13 Ιουνίου 2022

Του Γιώργου ατσαλάκη*

Οι θαλάσσιες μεταφορές ήταν και είναι ο σημαντικότερος παράγοντας για την ευημερία του παγκόσμιου εμπορίου καθώς σήμερα διακινεί περίπου το 92% των αγαθών. Η παγκόσμια ζήτηση κατάρρευσε λόγω των απαγορευτικών που σχεδόν όλες οι χώρες ακολουθήσαν το 2020 για να αντιμετωπίσουν την πανδημία. Η επανάληψη των απαγορευτικών, είχε σαν αποτέλεσμα, οι επιχειρήσεις να απολύσουν προσωπικό, να κλείσουν γραμμές παραγωγής και να μειώσουν τις ποσότητες παραγωγής. Αρκετές εταιρίες χρεοκόπησαν εξ αιτίας της μείωσης της ζήτησης.
          Στην πραγματικότητα απορυθμίστηκε η παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα των πρώτων υλών προς επεξεργασία, της ενέργειας και κατά συνέπεια και η παραγωγή των προϊόντων. Περαιτέρω απορυθμίστηκαν και οι θαλάσσιες μεταφορές των εμπορευματοκιβωτίων.
          Με την εμφάνιση των εμβολίων άρχισε η σταδιακή επαναλειτουργία των οικονομιών με αποτέλεσμα η παγκόσμια ζήτηση για πρώτες ύλες, ενέργεια και έτοιμα προϊόντα να εκτοξευθεί. Η πανδημία επίσης έχει αλλάξει τις συνήθειες του τρόπου με τον οποίο γίνονται οι αγορές. Η ευκολία των ηλεκτρονικών αγορών ακόμα και από το κινητό, έχει αυξήσει κατά πολύ τις online αγορές με αποτέλεσμα να αυξηθεί ακόμα περισσότερο η ζήτηση. Καθώς οι οικονομίες ανακάμπτουν εκδηλώθηκε υπερβάλλουσα συσσωρευμένη ζήτηση κυρίως από τις ΗΠΑ και Ευρώπη.
          Η Κίνα το 2018 εξήγαγε προς τις ΗΠΑ αγαθά αξίας 540 δις δολαρίων και προς την Ε.Ε. πραγματοποίησε εξαγωγές ύψους 395 δισ. δολ. Την λίστα των μεγαλύτερων εισαγωγέων από την Κίνα συμπληρώνουν η Ιαπωνία το Βιετνάμ, και η Ινδία. Το 2018, 117 χώρες εισήγαν από την Κίνα αγαθά τουλάχιστον ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων και 38 χώρες εισήγαν αγαθά από την Κίνα τουλάχιστον 10 δις $.
          Η Κίνα επιβάλλοντας συχνά απαγορευτικά ακόμα και με ελάχιστα κρούσματα αδυνατεί να καλύψει την παγκόσμια ζήτηση. Επίσης αδυνατεί να βρει ενέργεια για να παράγει. Καθώς παράγει σχεδόν το 50% της παγκόσμιας παραγωγής των εξαιρετικά ενεργοβόρων προϊόντων χάλυβα, χαλκού, αλουμινίου  κλπ., έχει τεράστιες ανάγκες από ενέργεια. Οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν το κόστος ναύλων των πλοίων τα οποία στην πλειοψηφία τους καταναλώνουν μαζούτ. Όλες οι χώρες που εισάγουν από την Κίνα και από άλλες ασιατικές χώρες αντιμετωπίζουν αυξημένα μεταφορικά κόστη των εμπορευματοκιβωτίων κατά 4 έως 6 φορές σε σχέση με το 2019.
          Οι τιμές της ενέργειας εκτοξεύτηκαν στα ύψη και λόγω της απότομης και χωρίς σχεδιασμό στροφής των επενδύσεων μόνο προς τις «πράσινες» πηγές ενέργειας δημιουργώντας αστάθεια στην ροή εφοδιασμού των δικτύων ενέργειας. Η έλλειψη σταθερής ροής οφείλεται στην εξάρτηση της παραγωγής ενέργειας από τον ήλιο και από τον άνεμο η οποία ποτέ δεν είναι σταθερή. Με αποτέλεσμα οι ελλείψεις να καλύπτονται από το φυσικό αέριο πράγμα το οποίο αύξησε την ζήτηση για φυσικό αέριο. Οι πολεμικές συγκρούσεις στην Ουκρανία ώθησαν ακόμα ψηλότερα τις τιμές τις ενέργειας, των μετάλλων των σιτηρών και το λιπασμάτων. Οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές με 4 τρόπους: α) διακοπή των τρεχουσών αποστολών σιτηρών, β) χαμηλές ή απρόσιτες μελλοντικές συγκομιδές στην Ουκρανία και τη Ρωσία, γ) συρρίκνωση παραγωγής σε άλλα μέρη του κόσμου εξαιτίας των καιρικών συνθηκών και δ) πιθανή ζήτηση πανικού εξ αιτίας της απαγόρευσης εξαγωγών τροφίμων που πολλές χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει.
          Το αποτέλεσμα είναι οι εξαγωγές να γίνονται σε αρκετά υψηλότερες τιμές σε σχέση με το παρελθόν και ο χρόνος παράδοσης των προϊόντων από τις μακρινές χώρες παραγωγής της Ασίας να μην μπορεί να καθοριστεί. Υπάρχει αβεβαιότητα στο ύψος των τιμών, στις ποσότητες και στο χρόνο παράδοσης των αγαθών. Έτσι τα δυο μεγάλα προβλήματα που η ανθρωπότητα καλείται πλέον να λύσει είναι η επισιτιστική και η ενεργειακή ανασφάλεια.
          Οι σκέψεις για πιο κοντινές εφοδιαστικές αλυσίδες που θα γειτνιάζουν στις ΗΠΑ και στην ΕΕ συζητούνται πλέον ευρέως. Αυτό θα πρέπει να γίνει άμεσα πριν περάσουν οι ελλείψεις στα τρόφιμα. Για ελλείψεις σε ηλεκτρονικά είδη, ρούχα κλπ μπορούμε να περιμένουμε αρκετό χρόνο. Για ελλείψεις στα τρόφιμα όμως δεν θα μπορούμε να περιμένουμε ούτε μια ημέρα.
          Η έλλειψη σίτου θα οδηγήσει στην πείνα μεγάλο μέρος του πληθυσμού. Η έλλειψη καλαμποκιού που είναι η βασική τροφή των κοτόπουλων θα εκτοξεύσει την τιμή του κρέατος αλλά και των αυγών. Και τα δυο είδη είναι απαραίτητα για την βασική διατροφή των φτωχών ανθρώπων. Οι χώρες θα πρέπει να εξετάσουν άμεσα την δυνατότητα να επιδοτήσουν τους αγρότες ώστε να καλύψουν τον διπλασιασμό των τιμών των σπόρων, των λιπασμάτων, των ζιζανιοκτόνων και της ενέργειας ώστε να φυτέψουν σιτηρά για να μετριαστεί η επισιτιστική ανασφάλεια. Περαιτέρω αύξηση των τιμών θα προέλθει διότι οι αυξήσεις των επιτοκίων δανεισμού που οι κεντρικές τράπεζες των χωρών προγραμματίζουν, θα αποτρέψουν την πρόσβαση σε φθηνά δάνεια ώστε να γίνουν οι κατάλληλες επενδύσεις για να αυξηθούν οι παραγόμενες ποσότητες στα αγαθά που υπάρχουν ελλείψεις. Χωρίς αύξηση των παραγόμενων ποσοτήτων, οι πληθωριστικές πιέσεις θα οδηγήσουν σε κρίση κόστους διαβίωσης σε αρκετές περιοχές του κόσμου το 2023. Οι περισσότερες οικονομίες θα οδηγηθούν σε στασιμοπληθωρισμό, δηλαδή ανάπτυξη μικρότερη από τον πληθωρισμό ή λίγο πάνω από τον πληθωρισμό.

*Ο Γιώργος Ατσαλάκης είναι Αναπληρωτής καθηγητής Πολυτεχνείου Κρήτης,
Εργαστήριο Ανάλυσης Δεδομένων και Πρόβλεψης.

mail

Comments are closed.

Mission News Theme by Compete Themes.
Μετάβαση στο περιεχόμενο
Αρέσει σε %d bloggers:

Συνεχίζοντας να χρησιμοποιείτε την ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερες πληροφορίες.

Οι ρυθμίσεις των cookies σε αυτή την ιστοσελίδα έχουν οριστεί σε "αποδοχή cookies" για να σας δώσουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό. Τι είναι τα cookies; Τα cookies είναι μικρά αρχεία κειμένου τα οποία αποθηκεύει ένας ιστότοπος στον υπολογιστή σας ή στην κινητή σας συσκευή όταν τον επισκέπτεστε. Τα cookies προβαλλόμενου ιστότοπου είναι cookies που τοποθετούνται από τον ιστότοπο που επισκέπτεστε. Μπορούν να αναγνωστούν μόνο από τον συγκεκριμένο ιστότοπο. Επιπλέον, ο ιστότοπος μπορεί ενδεχομένως να χρησιμοποιεί εξωτερικές υπηρεσίες, οι οποίες επίσης τοποθετούν τα δικά τους cookies, τα λεγόμενα cookies τρίτων. Τα μόνιμα cookies είναι cookies που αποθηκεύονται στον υπολογιστή σας και δεν διαγράφονται αυτόματα μόλις κλείσετε το πρόγραμμα περιήγησής σας, σε αντίθεση με τα cookies περιόδου λειτουργίας, τα οποία διαγράφονται μόλις κλείσετε το πρόγραμμα περιήγησής σας. Κάθε φορά που επισκέπτεστε τους ιστότοπους της Επιτροπής, θα σας ζητηθεί να αποδεχθείτε ή να απορρίψετε τα cookies. Αυτό γίνεται για να μπορεί ο ιστότοπος να απομνημονεύσει τις προτιμήσεις σας (όπως όνομα χρήστη, γλώσσα κ.λπ.) για ορισμένο χρονικό διάστημα. Έτσι, δεν χρειάζεται να τις εισαγάγετε εκ νέου όταν περιηγείστε στον ιστότοπο κατά τη διάρκεια της ίδιας επίσκεψης. Τα cookies μπορούν επίσης να χρησιμοποιούνται για τη συλλογή ανωνυμοποιημένων στατιστικών στοιχείων σχετικά με την εμπειρία περιήγησης στους ιστότοπους της Επιτροπής. Πώς χρησιμοποιούμε τα cookies; Οι ιστότοποι της Επιτροπής χρησιμοποιούν κυρίως cookies προβαλλόμενου ιστότοπου. Πρόκειται για cookies που τοποθετούνται και ελέγχονται από την Επιτροπή και όχι από εξωτερικό οργανισμό. Ωστόσο, για την προβολή ορισμένων ιστοσελίδων μας, θα πρέπει να αποδεχθείτε cookies από εξωτερικούς οργανισμούς. Οι 3 τύποι cookies προβαλλόμενου ιστότοπου που χρησιμοποιούμε έχουν ως σκοπό: την αποθήκευση των προτιμήσεων των επισκεπτών τη βελτίωση της λειτουργικότητας των ιστοτόπων μας τη συλλογή δεδομένων ανάλυσης (σχετικά με τη συμπεριφορά των χρηστών) Cookies προτιμήσεων επισκεπτών Αυτά τοποθετούνται από εμάς και μπορούν να αναγνωστούν μόνο από εμάς. Απομνημονεύουν τα εξής: εάν αποδεχθήκατε (ή απορρίψατε) την πολιτική για τα cookies του εκάστοτε ιστότοπου εάν έχετε ήδη απαντήσει στο αναδυόμενο παράθυρο που σας ζητά να συμπληρώσετε την έρευνά μας (σχετικά με το πόσο χρήσιμο ήταν το περιεχόμενο του ιστότοπου), ώστε να μην σας ζητηθεί εκ νέου Cookies τρίτων Ορισμένες από τις ιστοσελίδες μας προβάλλουν περιεχόμενο από εξωτερικούς παρόχους, π.χ. YouTube, Facebook και Twitter. Για την προβολή περιεχομένου τρίτων, πρέπει πρώτα να αποδεχθείτε τους όρους και τις προϋποθέσεις που ορίζουν οι ίδιοι. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η πολιτική τους για τα cookies, η οποία εκφεύγει του ελέγχου μας. Αν όμως δεν προβάλλετε το συγκεκριμένο περιεχόμενο, δεν τοποθετούνται cookies τρίτων στη συσκευή σας. Μπορείτε να διαχειρίζεστε/διαγράφετε cookies όποτε θέλετε. Δείτε περισσότερα εδώ: aboutcookies.org. Διαγραφή cookies από τη συσκευή σας Μπορείτε να διαγράψετε όλα τα cookies που βρίσκονται ήδη στη συσκευή σας διαγράφοντας το ιστορικό περιήγησης του προγράμματος περιήγησής σας. Με αυτόν τον τρόπο θα διαγραφούν όλα τα cookies από όλους τους ιστότοπους που επισκεφθήκατε. Να έχετε όμως υπόψη ότι ενδέχεται να χαθούν και ορισμένα αποθηκευμένα στοιχεία (π.χ. αποθηκευμένα στοιχεία σύνδεσης, προτιμήσεις ιστότοπου). Διαχείριση ειδικών ανά ιστότοπο cookies Για πιο αναλυτικό έλεγχο των ειδικών ανά ιστότοπο cookies, ελέγξτε τις ρυθμίσεις cookies και προστασίας προσωπικών δεδομένων στο προεπιλεγμένο πρόγραμμα περιήγησής σας Αποκλεισμός cookies Τα περισσότερα σύγχρονα προγράμματα περιήγησης σάς δίνουν τη δυνατότητα να τα ρυθμίζετε ώστε να μην επιτρέπεται η τοποθέτηση cookies στη συσκευή σας. Στην περίπτωση αυτή όμως, ίσως χρειάζεται να προσαρμόζετε χειροκίνητα ορισμένες προτιμήσεις κάθε φορά που επισκέπτεστε έναν ιστότοπο ή μια ιστοσελίδα. Επιπλέον, ορισμένες υπηρεσίες και λειτουργίες ενδέχεται να μην λειτουργούν καθόλου (π.χ. σύνδεση με προφίλ). Διαχείριση των cookies ανάλυσης που χρησιμοποιούμε Μπορείτε να διαχειρίζεστε τις προτιμήσεις σας όσον αφορά τα cookies μέσω της υπηρεσίας Europa Analytics στην ειδική ιστοσελίδα Europa Analytics.

Κλείσιμο