Το
Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δηλώνει ότι η ΕΕ σύντομα θα διαθέτει σύνολο νέων κανόνων
για πιο υπεύθυνο, ανταγωνιστικό και διαφανές εμπόριο ειδών διπλής χρήσης.
Πρόκειται για μια τεράστια ομάδα αγαθών, υλικών, λογισμικού και τεχνολογίας που
μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για πολιτικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς.
Ειδικότερα η γερμανική Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και οι αντιπρόσωποι
του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέληξαν σε προσωρινή πολιτική συμφωνία επί
αναθεωρημένου κανονισμού για τον καθορισμό του ενωσιακού καθεστώτος ελέγχου των
εξαγωγών της μεταφοράς, της μεσιτείας και της διαμετακόμισης ειδών διπλής
χρήσης.
Τα κύρια στοιχεία του συμφωνηθέντος
κανονισμού είναι τα εξής:
● Προκειμένου να προλαμβάνονται οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
και των απειλών κατά της ασφάλειας που συνδέονται με ενδεχόμενη κατάχρηση της
τεχνολογίας κυβερνοεπιτήρησης, οι νέοι κανόνες περιλαμβάνουν διατάξεις που
επιβάλλουν αυστηρότερους ελέγχους για τις εξαγωγές της εν λόγω τεχνολογίας σε
ορισμένες περιπτώσεις.
● Επιπλέον, ο κανονισμός περιλαμβάνει εφεξής μηχανισμό συντονισμού σε επίπεδο
ΕΕ, ο οποίος επιτρέπει την αύξηση των ανταλλαγών μεταξύ των κρατών μελών όσον
αφορά την εξαγωγή ειδών κυβερνοεπιτήρησης.
● Ο κανονισμός εισάγει δύο νέες γενικές άδειες εξαγωγής της ΕΕ για την
εξαγωγή ειδών διπλής χρήσης – μία για τα κρυπτογραφικά είδη και μία για
ενδοομιλικές μεταφορές τεχνολογίας υπό ορισμένες συνθήκες – μειώνοντας έτσι
σημαντικά τον διοικητικό φόρτο τόσο για τις εταιρείες όσο και για τις αρχές
αδειοδότησης.
● Ο κανονισμός ενισχύει επίσης την επιβολή ελέγχων μέσω βελτιωμένης
συνεργασίας μεταξύ των αρχών αδειοδότησης και των τελωνειακών αρχών και
θεσπίζει μηχανισμούς που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να ενισχύσουν τη συνεργασία
τους στον τομέα αυτό.
● Ο κανονισμός εισάγει νέα διάταξη σχετικά με τους εκ μεταφοράς ελέγχους,
επιτρέποντας, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε ένα κράτος μέλος να προβλέπει
ελέγχους εξαγωγών βάσει της νομοθεσίας που έχει θεσπίσει άλλο κράτος μέλος,
επιτρέποντας έτσι τη διασυνοριακή επίπτωση των ελέγχων εξαγωγών των κρατών
μελών.
● Ο κανονισμός εναρμονίζει σε επίπεδο ΕΕ τους κανόνες που εφαρμόζονται σε
ορισμένες υπηρεσίες όσον αφορά τα είδη διπλής χρήσης που ρυθμίζονται επί του
παρόντος σε εθνικό επίπεδο (τεχνική βοήθεια).
● Νέοι κανόνες υποβολής εκθέσεων θα επιτρέπουν μεγαλύτερη διαφάνεια για το
εμπόριο ειδών διπλής χρήσης, διατηρώντας παράλληλα την εμπιστευτικότητα των
επιχειρηματικών απορρήτων και των συμφερόντων εθνικής ασφάλειας.Σημειώνεται ότι το ισχύον σύστημα ελέγχου των εξαγωγών ειδών διπλής χρήσης
της ΕΕ εφαρμόζεται από το 2009. Το σύστημα αυτό, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό
Συμβούλιο, ήταν αναγκαίο να προσαρμοστεί στις μεταβαλλόμενες τεχνολογικές,
οικονομικές και πολιτικές συνθήκες.
Τέλος η συμφωνία πρέπει στη συνέχεια να εγκριθεί από τους πρέσβεις των κρατών
μελών στην Επιτροπή των Μόνιμων Αντιπροσώπων (ΕΜΑ). Στη συνέχεια θα ζητηθεί από
το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να εγκρίνουν τον προτεινόμενο κανονισμό σε
πρώτη ανάγνωση.
