Εγκρίθηκαν από το
Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο οι μελέτες του Δήμου Αθηναίων και της Εφορείας
Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, για την ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της
Ακαδημίας Πλάτωνος.
Η προγραμματική σύμβαση μεταξύ του
υπουργείου Πολιτισμού (ΥΠΠΟΑ) και του Δήμου Αθηναίων θα περιλαμβάνει:
Α. Την ανάπλαση και ανάδειξη του αρχαιολογικού χώρου της Ακαδημίας Πλάτωνος
και του άλσους, ώστε να καταστεί ελκυστικός για τον επισκέπτη, με βάση σχετική
μελέτη που κατατέθηκε από τον Δήμο Αθηναίων, καθώς και μελέτη της Εφορείας
Αρχαιοτήτων Πόλεως Αθηνών.
Β. Την προκήρυξη αρχιτεκτονικού
διαγωνισμού για την εκπόνηση της μελέτης που θα οδηγήσει στην ανέγερση του
Αρχαιολογικού Μουσείου Αθήνας, στον χώρο όπου έχει χωροθετηθεί από το 2002 και
για το οποίο ήδη έχουν εκπονηθεί και εγκριθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού και
Αθλητισμού η κτηριολογική και η μουσειολογική μελέτη.
Ειδικότερα οι δύο μελέτες, σύμφωνα με το υπουργείο, αφορούν στο νότιο και
ανατολικό τμήμα του αρχαιολογικού χώρου, που περιβάλλονται από τις οδούς
Δράκοντος, Κρατύλου, Μοναστηρίου, Αλεξανδρείας, Πολυκράτους, Βασιλικών, Φάωνος
και Διονύσου, έκτασης 60 περίπου στρεμμάτων (Τομέας Γυμνασίου) και Μοναστηρίου,
Τριπόλεως, Πλάτωνος και Ευκλείδου αντίστοιχα, έκτασης 10 στρεμμάτων (Τομέας
Περιστυλίου).
Στοχεύουν μέσα από ήπιες κατά το δυνατόν
επεμβάσεις:
• Στην ανάδειξη της αρχαιολογικής και ιστορικής σημασίας του χώρου, στην εκ
νέου αποκάλυψη ευρημάτων των παλαιών ανασκαφών και στη διενέργεια σύγχρονης αρχαιολογικής έρευνας με την
ευκαιρία της ενοποίησης των σκαμμάτων.
• Στην ενίσχυση της αναγνωσιμότητας του αρχαιολογικού χώρου και την
προστασία και ανάδειξη των επιμέρους
μνημείων, ως τμήματα ενός ευρύτερου αρχιτεκτονικού συνόλου.
• Στη βελτίωση της προσβασιμότητας στα μνημεία και τη δημιουργία συνέχειας μεταξύ του επιπέδου με τις
αρχαιότητες και αυτού της σύγχρονης πόλης με το πάρκο.
• Στην αναβάθμιση όλου του χώρου σε έναν αξιόλογο πνεύμονα πρασίνου και
προορισμό περιπάτου και αναψυχής με τοπικό και υπερτοπικό χαρακτήρα.
• Στην ενίσχυση της ασφάλειας των χρηστών, της δημόσιας περιουσίας και
ιδιαιτέρως της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι προτεινόμενες επεμβάσεις χωρίζονται
σε δυο βασικές κατηγορίες:
• Τις εργασίες που αναφέρονται στο επίπεδο των αρχαιολογικών ανασκαφών.
• Τις εργασίες που αναφέρονται στο υπερκείμενο επίπεδο πόλης με το πάρκο.
Στο επίπεδο των αρχαίων καταλοίπων προβλέπεται
η ενοποίηση των επιμέρους σκαμμάτων με αποχωματώσεις, ανασκαφές,
διαμόρφωση νέων πρανών με ήπια κλίση, γήινη μορφή και αποστράγγιση ομβρίων,
καθώς και ταυτόχρονη απομάκρυνση δένδρων, όπου απαιτείται, τα οποία θα
μεταφυτευθούν σε άλλα σημεία του πάρκου ή και θα φυτευθούν νέα άτομα, για να μη
διασαλευθεί το υφιστάμενο ισοζύγιο πρασίνου στο πάρκο.
Συγκεκριμένα προτείνεται σε πρώτη φάση, η ενοποίηση των τριών από τα έξι
υφιστάμενα σκάμματα στον Τομέα του Γυμνασίου, ώστε να αποκαλυφθεί το συνολικό
περίγραμμα του μνημείου με την αποκάλυψη ενδεχομένως νέων αρχιτεκτονικών
καταλοίπων και να αποκατασταθεί η σχέση του με τις γύρω λουτρικές
εγκαταστάσεις. Σε δεύτερη φάση προτείνεται περαιτέρω ενοποίηση των λοιπών
σκαμμάτων για την αποκατάσταση της σχέσης του Γυμνασίου με τα ρωμαϊκά κτίρια
και τους αρχαίους τάφους που έχουν εντοπιστεί προς τα ανατολικά και νότια
αντίστοιχα. Με την ολοκλήρωση και της φάσης αυτής θα αποκατασταθεί η εικόνα του
συγκροτήματος του Γυμνασίου με την παλαίστρα και θα αναδειχθεί το σύνολο των
ορατών μνημείων και των νέων που ενδεχομένως θα βρεθούν. Προτείνεται επίσης η
δημιουργία πλατώματος στην προέκταση της οδού Τιμαίου, που θα λειτουργεί ως
συνδετικός κρίκος μεταξύ του ιστού της σύγχρονης πόλης και των αρχαίων.
Αντίστοιχες ακριβώς είναι οι εργασίες που προβλέπονται στον Τομέα του
Περιστυλίου, ώστε να αποκαλυφθεί πλήρως η κάτοψη του μνημείου των κλασικών
χρόνων και των αρχαίων καταλοίπων γύρω του.
Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων στις αρχαιότητες προτείνονται τέσσερις βασικές
είσοδοι στον χώρο του Γυμνασίου με πρόβλεψη για την προσβασιμότητα των ΑμεΑ και
μια είσοδος στο Περιστύλιο με πρόβλεψη
ράμπας για τα ΑμεΑ, παράλληλα με την τοποθέτηση περίφραξης όμοιου τύπου με την
υφιστάμενη στους άλλους δύο τομείς του αρχαιολογικού χώρου. Προβλέπονται επίσης
τα απαραίτητα έργα αντιπλημμυρικής και αντιπυρικής προστασίας, φωτισμός
ανάδειξης των αρχαιοτήτων και τοποθέτηση νέων ενημερωτικών πινακίδων.
Στο επίπεδο της πόλης, δηλαδή εντός του πάρκου, οι εργασίες είναι ήπιας μορφής
και κλίμακας και περιορισμένου βάθους, με σεβασμό στην ιστορικότητα του τόπου
και την πιθανή παρουσία αρχαίων στο υπέδαφος. Το υφιστάμενο ανάγλυφο
διατηρείται στο σύνολό του.
Οι εργασίες στο επίπεδο αυτό περιλαμβάνουν αναβάθμιση, επίστρωση και οριοθέτηση
του δικτύου μονοπατιών με χρήση φυσικών υλικών, του χώρου της κεντρικής
πλατείας που λειτουργεί ως πλατεία γειτονιάς, της παιδικής χαράς και του
πλατώματος του υπαίθριου αμφιθεάτρου, ανανέωση και ενίσχυση του φωτισμού και
του αστικού εξοπλισμού, δημιουργία νέων χώρων ανάπαυσης, σκάμματος παιχνιδιού
ενηλίκων και υπαίθριας δανειστικής βιβλιοθήκης. Προβλέπεται επίσης, η
αντικατάσταση των κατεστραμμένων πυλών με νέα ομοιόμορφα μεταλλικά θυρώματα, η
κατασκευή χώρων υγιεινής, καθώς και νέες
φυτεύσεις μεσογειακών θάμνων και δένδρων.
