[χρόνος ανάγνωσης 2 λεπτά]
Επετειακή
εκδήλωση για την ιστορική μάχη του Σαραβαλίου στις 9 Μάρτη 1822 με αρχιστράτηγο
τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, διοργάνωσε ο Δήμος Πατρέων σε συνεργασία με τη
Δημοτική Ενότητα Μεσσάτιδας και τον Πολιτιστικό του Οργανισμό, την Κυριακή 12
Μάρτη 2023.
Παραβρέθηκαν ο Δήμαρχος Πατρέων,
Κώστας Πελετίδης, η Αντιδήμαρχος, Αναστασία Τογιοπούλου, η Πρόεδρος του
Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου, Κατερίνα Γεροπαναγιώτη – Θεοδωροπούλου,
δημοτικοί σύμβουλοι, πρόεδροι τοπικών κοινοτήτων, εκπρόσωποι φορέων και δημότες.
Η μεγάλη επανάσταση του 1821
αποτέλεσε για την Αχαΐα, την πόλη μας όπως και για την υπόλοιπη Ελλάδα,
αποφασιστικής σημασίας γεγονός.
Στις 23 Μάρτη ο πατραϊκός λαός, με επικεφαλής τον ηρωικό τσαγκάρη Παναγιώτη
Καρατζά, χτύπησε τους Οθωμανούς και τους εγκλώβισε στο Φρούριο της πόλης.
Η Πάτρα και γενικότερα η περιοχή μας ήταν πεδίο σημαντικών γεγονότων, ανάμεσα
στα οποία ήταν και η σύσκεψη της Βοστίτσας (με τη συμμετοχή των Παπαφλέσσα,
Μελετόπουλου, Λόντου κ.ά.). Στη σύσκεψη εκδηλώθηκε αντιπαράθεση σε σχέση με την
έναρξη της Επανάστασης, με όσους καθυστερούσαν την επανάσταση, στη βάση
διαφορετικών οικονομικών συμφερόντων που συγκρούονταν.
Κατά την πολιορκία της Πάτρας το
1822 ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης είχε αρχικά στρατοπεδεύσει στην Αχαγιά, αλλά τις
πρώτες μέρες του Μαρτίου μετεγκαταστάθηκε στο Σαραβάλι, που είχε περίοπτη θέα
στον κάμπο των Πατρών και οχυρή θέση, μεταφέροντας παράλληλα εκεί το στρατηγείο
του και το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του.
Οι Τούρκοι που ήταν κλεισμένοι
στα τείχη του κάστρου της Πάτρας είχαν δύναμη 12.000 στρατιωτών.
Στις 9 Μαρτίου οι Τούρκοι
χτύπησαν πάνοπλοι και αιφνιδιαστικά ελληνικές θέσεις προς τα ανατολικά και
περισσότερο προς τα νοτιοανατολικά του φρουρίου της Πάτρας (κυρίως πλησίον του
Σαραβαλίου, καθώς και την Μονή Γηροκομειού) με σκοπό την αποτίναξη του κλοιού
αποκλεισμού τους από τους επαναστατημένους Έλληνες, ενώ παράλληλα ο Κολοκοτρώνης
βλέποντας τα γεγονότα από το στρατόπεδο στο κάστρο του Σαραβαλίου έστελνε
δυνάμεις στα πεδία όπου αντιλαμβανόταν πως υπήρχε ανάγκη.
Οι Τούρκοι που είχαν και
αριθμητική ανωτερότητα και υπεροχή στον οπλισμό, κυριαρχούσαν σχεδόν καθολικά.
Ο Κολοκοτρώνης πήγε προς τα μέτωπα και πρώτα στην θέση «Παλαιόπυργος», που από
εκεί και ύστερα ανασυντάσσοντας σκορπισμένους στρατιώτες του αλλά και με την
στρατηγική και την αποφασιστικότητα του κατάφερε και ανέκτησε την κυριαρχία
στην μάχη απέναντι στους Τούρκους, κάτι που μέχρι πρότινος φάνταζε αδύνατο. Οι
Τούρκοι τελικά από επιτιθέμενοι και συσπειρωμένοι κατέληξαν σταδιακά και μαζικά
να τρέπονται σε άτακτη φυγή προς το κάστρο.
Χαρακτηριστικά, αναφέρεται πως ο
Κολοκοτρώνης είπε τα στρατηγικά ψέματα για λόγους εμψύχωσης και ανύψωσης ηθικού
στους στρατιώτες του πως: έρχονται ενισχύσεις – βοήθεια, ενώ σε μια άλλη στιγμή
που η μάχη χωρίστηκε σε δύο μεριές, σκέφτηκε να ανεβεί σε ένα ύψωμα με οπτικό
πεδίο προς και τα δύο μέτωπα και από εκεί φώναξε: «Ετσάκισαν οι Τούρκοι, ετσάκισαν
– πάρτε τους Έλληνες, πάρτε τους» χωρίς αυτό να ισχύει μέχρι την δεδομένη
στιγμή αλλά οι μαχόμενοι χωρίς να έχουν οπτική επαφή μεταξύ τους τα δύο μέρη,
εκατέρωθεν νόμιζαν ότι αυτό γίνεται στο αντίστοιχο άλλο, ώσπου έπειτα από λίγο
τα λόγια αυτά «επαληθεύτηκαν» ετεροχρονισμένα από τους Έλληνες σε όλο το εύρος
της μάχης.
Η πρώτη νικηφόρα ναυμαχία στον
κόλπο της Πάτρας το 1822 και η κρίσιμη μάχη στο Σαραβάλι, αλλά και οι
αλλεπάλληλες πολιορκίες του Φρουρίου από το Θεόδωρο Κολοκοτρώνη και η
επαναστατική του στάση ενάντια σε όσους υπέγραφαν προσκυνοχάρτια στον Ιμπραήμ
έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην έκβαση της επανάστασης.
