[χρόνος ανάγνωσης 1 λεπτό και 17 δευτ.]
Σε μια κίνηση που σηματοδοτεί σημαντική πολιτική ήττα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε την Τετάρτη 21 Ιανουαρίου 2026, να «παγώσει» ουσιαστικά τις εξελίξεις γύρω από την αμφιλεγόμενη εμπορική συμφωνία ΕΕ – Mercosur. Με οριακή πλειοψηφία, οι ευρωβουλευτές αποφάσισαν να ζητήσουν τη γνωμοδότηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη συμβατότητα της συμφωνίας με τις Συνθήκες της ΕΕ.
Η απόφαση ελήφθη μετά από μια έντονη συνεδρίαση, η οποία κατέδειξε το βαθύ χάσμα στο εσωτερικό του Κοινοβουλίου. Ψήφισαν υπέρ της παραπομπής 334, κατά 324 ενώ υπήρξαν και 11 αποχές.
Παράλληλα, ένα δεύτερο, ξεχωριστό ψήφισμα που ζητούσε παρεμφερή νομική αξιολόγηση απορρίφθηκε με ευρεία πλειοψηφία (225 υπέρ, 402 κατά, 13 αποχές), δείχνοντας ότι η πλειοψηφία του σώματος προτίμησε μια συγκεκριμένη νομική οδό για τον έλεγχο της Κομισιόν.
Η παραπομπή στο ΔΕΕ σημαίνει ότι η νομική βάση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης, καθώς και η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία, θα τεθούν υπό το «μικροσκόπιο» των δικαστών στο Λουξεμβούργο.
Ειδικότερα οι άμεσες συνέπειες είναι:
Θεσμική Καθυστέρηση
Η διαδικασία έγκρισης της συμφωνίας αναστέλλεται επί της ουσίας. Το Κοινοβούλιο θα συνεχίσει την τεχνική εξέταση των κειμένων, αλλά **δεν πρόκειται να προχωρήσει σε τελική ψηφοφορία** (έγκριση ή απόρριψη) πριν εκδοθεί η επίσημη γνωμοδότηση του Δικαστηρίου.
Πολιτική Πίεση στην Κομισιόν
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που πίεζε για την ταχεία επικύρωση της συμφωνίας με τις χώρες της Νοτίου Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη), βρίσκεται πλέον εκτεθειμένη σε μια μακρά νομική διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει μήνες.
Ερωτήματα για τη Νομική Βάση
Η αμφισβήτηση αφορά το αν η συμφωνία μπορεί να διασπαστεί σε τμήματα (trade-only) για να παρακαμφθούν τα εθνικά κοινοβούλια, ένα σημείο που έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις σε πολλά κράτη-μέλη.
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur αποτελεί ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα της ευρωπαϊκής ατζέντας τα τελευταία χρόνια. Ενώ η Κομισιόν την προβάλλει ως μια τεράστια οικονομική ευκαιρία, οι επικριτές της -συμπεριλαμβανομένων περιβαλλοντικών οργανώσεων και αγροτικών συνδικάτων- προειδοποιούν για αθέμιτο ανταγωνισμό και καταστροφή του τροπικού δάσους του Αμαζονίου.
Η σημερινή απόφαση αποτελεί ένα ισχυρό μήνυμα ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτίθεται να ασκήσει πλήρως τον ελεγκτικό του ρόλο, αρνούμενο να δώσει «λευκή επιταγή» στην εκτελεστική εξουσία της Ένωσης για μια συμφωνία τέτοιου βάρους.
