[χρόνος ανάγνωσης 2 λεπτά και 12 δευτ.]
Η υπογραφή της συμφωνίας μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως, αναδεικνύεται σε μία από τις σημαντικότερες οικονομικές εξελίξεις του 2026. Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά (ΕΒΕΠ) επισημαίνει ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η προσωρινή χαλάρωση των πετρελαϊκών κυρώσεων και η αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον αποκλιμάκωσης στις αγορές ενέργειας και μεταφορών. Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να μειώσει τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη κατά 0,3 έως 0,8 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στους επόμενους έξι μήνες, δημιουργώντας θετικές αλυσιδωτές αντιδράσεις.
Δήλωση του Προέδρου του ΕΒΕΠ, Βασίλη Κορκίδη
«Η συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν είναι «ευχής έργον» για την ελληνική οικονομία και το εμπόριο. Ισοδυναμεί με καλοκαιρινό «δώρο», που δίνει χαμηλότερο ενεργειακό κόστος, ηπιότερο πληθωρισμό, ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης, ενίσχυση της κατανάλωσης και αναπλήρωση των τουριστικών κρατήσεων. Η εφαρμογή της συμφωνίας, εστιάζει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και τη σταδιακή επιστροφή του ιρανικού πετρελαίου στη παγκόσμια ζήτηση, που άλλωστε αποτελούν τους δύο κρίσιμους δείκτες αξιοπιστίας της συμφωνίας. Εάν η συμφωνία αντέξει πολιτικά και εφαρμοστεί πλήρως, το δεύτερο εξάμηνο του 2026 θα μπορούσε να εξελιχθεί σε περίοδο ταχύτερης επαναφοράς. Ωστόσο, η υπογραφή μιας συμφωνίας ΗΠΑ–Ιράν δεν σημαίνει αυτόματα και πλήρη επιστροφή στην κανονικότητα. Η αγορά ενέργειας, οι μεταφορές και οι επενδύσεις χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα. Τα πρώτα οφέλη μπορούν να γίνουν αισθητά μέσα σε 30 έως 90 ημέρες. Η ουσιαστική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και του κόστους παραγωγής αναμένεται σε ορίζοντα 6 έως 12 μηνών, ενώ η πλήρης αξιοποίηση των δυνατοτήτων που δημιουργεί η συμφωνία θα εκτυλιχθεί μετά από 7 έως 24 μήνες, που απαιτούνται για την επαναλειτουργία των πετρελαϊκών υποδομών και την αποκατάσταση των ροών.»
Αποτύπωμα στην Ελληνική Αγορά και τη Ναυτιλία
Για την Ελλάδα, μια χώρα με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, ισχυρή ναυτιλία και εξωστρεφές εμπόριο, η εξέλιξη αυτή έχει βαρύνουσα σημασία. Το πρώτο και άμεσο αποτέλεσμα θα είναι η υποχώρηση του γεωπολιτικού premium στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. Όσο περιορίζεται ο κίνδυνος στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, τόσο θα μειώνεται η πίεση στο κόστος καυσίμων, παραγωγής και μεταφορών, ελαφρύνοντας τελικά τις τιμές καταναλωτή.
Η μείωση του ενεργειακού κόστους αποτελεί πραγματική ανάσα ρευστότητας, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δοκιμάστηκαν σκληρά τα τελευταία χρόνια από τον πληθωρισμό, τα ακριβά ενοίκια και τα υψηλά επιτόκια. Παράλληλα, η σταθεροποίηση των τιμών ενέργειας σε χαμηλότερα επίπεδα ανοίγει τον δρόμο στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για μια ηπιότερη πολιτική επιτοκίων. Το φθηνότερο χρήμα και η ευκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια κίνησης είναι εξίσου ζωτικής σημασίας για την πραγματική οικονομία.
Στον ναυτιλιακό τομέα, η αποκατάσταση της ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ μειώνει τα ασφάλιστρα κινδύνου, τις καθυστερήσεις και το κόστος ναύλωσης. Η ελληνόκτητη ναυτιλία, με την ηγετική της παρουσία στα δεξαμενόπλοια, πρόκειται να επωφεληθεί άμεσα από αυτή την ομαλοποίηση. Επιπλέον, σημαντική ελάφρυνση στο κόστος των καυσίμων αναμένεται και για την εγχώρια ακτοπλοΐα, ακριβώς στην απαρχή της θερινής τουριστικής περιόδου.
Προκλήσεις και Προληπτικές Κινήσεις
Παρά τις θετικές προοπτικές, απαιτείται αυξημένη προσοχή καθώς η συμφωνία παραμένει πολιτικά εύθραυστη λόγω εσωτερικών αντιδράσεων από σκληροπυρηνικούς κύκλους στο Ιράν, αλλά και των λεπτών ισορροπιών στις ΗΠΑ. Η αγορά θα κρίνει το αποτέλεσμα από τη διάρκεια και την πραγματική εφαρμογή της άρσης των κυρώσεων.
Η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί προληπτικά, επιδιώκοντας την ανάκτηση των εξαγωγών της προς τον Λίβανο και τις Αραβικές χώρες, οι οποίες ξεπερνούν ετησίως τα 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ. Κυβέρνηση, επιχειρήσεις και θεσμικοί φορείς πρέπει να λειτουργήσουν συντονισμένα ώστε το όφελος από τη μείωση των διεθνών τιμών να μετακυλιστεί γρήγορα στην εγχώρια αγορά. Μόνο μέσα από έναν ταχύ μηχανισμό μεταφοράς των μειώσεων θα γίνει αισθητή η θετική αυτή επίδραση στην αντλία, στο ράφι και, τελικά, στο ταμείο της μικρής και μεσαίας επιχείρησης.
